Денес православните верници го чествуваат празникот Сретение Господово – денот кога, според христијанското предание, бебето Исус Христос за првпат било донесено во храмот и „сретнато“ од народот.
Четириесет дена по раѓањето, Пресвета Богородица и праведниот Јосиф го однеле детето во храмот во Ерусалим, почитувајќи го законот. Таму ги пречекале старецот Симеон и пророчицата Ана, кои во малиот Исус го препознале ветениот Спасител. Тој момент – средбата меѓу Стариот и Новиот завет – е суштината на самиот празник.
Според преданието, веста за раѓањето на нов „цар“ стигнала и до царот Ирод, кој стравувал за својот престол. Во страв од губење на власта, тој наредил прогон на детето, верувајќи дека токму тоа е оној за кого зборувале мудреците од Исток.
Народните верувања: кога се среќаваат зимата и летото
Во народната традиција, Сретение се доживува како пресвртница во годината – ден кога симболично се „среќаваат“ зимата и летото. Старите велеле дека тогаш двете годишни времиња си разменуваат зборови: зимата се фали дека луѓето ги прави посилни и пооблечени, а летото возвраќа дека токму нему најмногу му се радуваат.
Оваа симболика ја покажува старата поделба на годината на два дела – студен и топол период.
Мечката и сенката
Едно од најпознатите верувања вели дека на овој ден мечката излегува од пештерата. Ако види сенка – што значи дека времето е сончево – се враќа назад и зимата ќе потрае уште шест недели. Ако нема сенка, се задржува надвор, што се толкува како знак дека студот ќе попушти.
Знаци за љубов и брак
Се верува дека врапчињата до Сретение ги избираат своите партнери и токму на овој ден најгласно цврчат. Поради тоа, народот сметал дека не е најсреќен ден за венчавки.
Девојките, пак, внимавале кого прво ќе сретнат наутро, бидејќи според старото верување, идниот сопруг ќе наликува на првиот машки лик што ќе го видат тој ден.
Свеќи и предвидување на времето
Во западната христијанска традиција празникот е познат како Канделора (од латинското Festum candelarum – празник на свеќите). Во земји како Италија, овој ден се смета за симболичен крај на зимата.
На Сретение се осветуваат свеќи што се чуваат во домот и се палат во моменти на голема мака или болест, со верување дека нивниот пламен носи заштита и исцеление.
Според народните толкувања, ако денес врне снег или дожд – зимата се ближи кон крајот. Ако, пак, сонцето силно грее, студеното време може да потрае.
