Фото: Принтскрин
Американскиот претседател Доналд Трамп наводно им наредил на командантите на елитните специјални сили на САД да подготват сценарија за можно преземање контрола врз Гренланд, објавуваат британски медиуми, повикувајќи се на дипломатски и воени извори. Идејата предизвикала сериозен шок и жесток отпор кај високите воени кругови во Вашингтон.
Според извори блиски до администрацијата, тврдо ориентирани советници околу Трамп, предводени од контроверзниот советник Стивен Милер, биле охрабрени од неодамнешни американски операции во странство и сметале дека САД треба брзо да дејствуваат на Арктикот – пред Русија или Кина да го зголемат своето влијание во регионот.
🎯 Политика, избори и ризична стратегија
Британски дипломати веруваат дека зад оваа иницијатива стојат и внатрешнополитички мотиви. Трамп, според нив, се обидува да го пренасочи вниманието на американската јавност од економските предизвици пред претстојните меѓуизбори, на кои би можел да ја загуби контролата врз Конгресот.
Но, ваков потег, предупредуваат експерти, би можел да предизвика сериозна криза во НАТО, па дури и да ја разниша алијансата одвнатре.
⚠️ Генералите велат „НЕ“
Според истите извори, Трамп побарал од Здружената команда за специјални операции (JSOC) да подготви план, но армијата жестоко се спротивставила. Генералите сметаат дека евентуална инвазија би била незаконска, без поддршка од Конгресот и со несогледливи последици.
Наместо тоа, тие наводно се обидуваат да го насочат претседателот кон „помалку експлозивни“ опции – како поморски операции против руските „бродови-духови“ или засилување на притисокот врз Иран.
🧨 Три сценарија што ја плашат Европа
Европските дипломати разработиле три можни сценарија:
- Ескалациско сценарио – употреба на сила или политички притисок за прекин на врските меѓу Гренланд и Данска
- Најлошо сценарио – потег што би довел до внатрешен распад на НАТО
- Компромисно сценарио – Данска да ѝ даде на САД целосен воен пристап до Гренланд, со јасна правна рамка и блокирање на Русија и Кина
Некои европски претставници дури се сомневаат дека вистинската цел е токму провоцирање на НАТО, со цел Европа самата да се дистанцира од алијансата.
🧠 „Како да разговараш со петгодишник“
Еден дипломатски извор ја опишал ситуацијата со зборови што одекнаа силно во јавноста:
„Генералите сметаат дека планот е суманут и незаконски. Велат дека е како да имаш работа со петгодишно дете.“
Во меѓувреме, разузнавачки податоци од нордиските земји не покажуваат зголемено присуство на руски или кинески воени пловила околу Гренланд – што директно ја доведува во прашање аргументацијата на Трамп.
❄️ Вистинската причина?
Иако официјалната реторика зборува за национална безбедност, многумина веруваат дека клучот лежи во огромните природни ресурси на Гренланд и неговата стратешка позиција на идната северна трговска рута, која станува сѐ поважна со топењето на арктичкиот мраз.
Нордиските влади остро ги отфрлија тврдењата на Трамп, предупредувајќи дека ваквата реторика создава опасна нестабилност.
🇬🇱 Јасна порака од Гренланд
Политичките лидери на сите партии во парламентот на Гренланд испратија заедничка порака:
„Не сакаме да бидеме Американци. Не сакаме да бидеме Данци. Сакаме да бидеме Гренланѓани.“
