Фото: AI
Дебатата за состојбата и староста на македонскиот владин авион повторно се отвори откако претседателката Гордана Сиљановска-Давкова го нарече „најмало и најстаро авионче во регионот“. Изјавата предизвика реакции, особено во контекст на дилемите дали државата треба да инвестира во нов воздухоплов. На ова реагираше опозициската СДСМ, која преку споредбена анализа посочи дека ваквата оценка не кореспондира со фактите. Според нив, Хрватска, Словенија и Црна Гора користат владини авиони произведени пред македонскиот, па тезата дека домашниот авион е „најстар во регионот“ не држи.
Еве што покажуваат бројките според СДСМ:
Македонија – „Лирџет 60“
Македонскиот владин авион „Лирџет 60“ е произведен во 2004 година во фабриката на Bombardier Aerospace во Вичита, САД. Во употреба е од 2005 година.
Станува збор за бизнис-џет со среден долет (до околу 4.500 км), со капацитет од седум патници. Не е наменет за прекуокеански летови, но редовно се користи за европски и блискоисточни дестинации.
Хрватска – „Челинџер“
Хрватската влада користи „Челинџер CL-604“, произведен во 1997 година. Тој има поголем капацитет (12 патници) и подолг долет од македонскиот авион, но е значително постар. Се користи и за медицински транспорт.
Црна Гора – „Лирџет 45“ од 1999
Црногорскиот владин авион е „Лирџет 45“, произведен во 1999 година. Тоа е постар модел од македонскиот, со долет до 3.600 километри и капацитет од осум патници. Владата во Подгорица веќе разгледува набавка на нов авион.
Албанија – подарок од Турција
Албанија од почетокот на 2026 користи „Ербас A319-115J“, произведен во 2000 година. Авионот ѝ беше префрлен од Turkish Airlines како дел од билатерален договор меѓу Турција и Албанија. Иако станува збор за поголем авион, тој е постар од македонскиот.
Босна и Херцеговина – без државен авион
Босна и Херцеговина нема сопствен владин авион. Државните функционери најчесто користат комерцијални линии или поддршка од странски авиокомпании.
Но ентитетот Република Српска во 2019 година набави „Cessna Citation CJ4“.
Србија
Според СДСМ, Србија е единствената земја во регионот со целосно нов модел. Во 2023 година беше набавен „Дасо Фалкон 6Х“, кој пристигна во Белград во 2025. Станува збор за модерен авион со долет од околу 13.000 километри и капацитет од 16 патници.
Претходно, Србија во 2018 купи користен „Embraer Legacy 600“, произведен 2007 година, а во флотата има и постари модели од 90-тите.
Податоците покажуваат дека македонскиот „Лирџет 60“ не е најстар владин авион во регионот. Напротив, неколку соседни земји користат воздухоплови произведени во доцните 90-ти или почетокот на 2000-тите.
Дебатата за тоа дали Македонија треба да инвестира во нов авион останува отворена – но тврдењето дека лета со „најстарото авионче“ во регионот не се потврдува според достапните податоци. И според она што го објави опозицијата.
Веста ја пренесува nezavisen.mk
