Тајна средба во Флорида: Зеленски и Трамп се на чекор до договор и крај на војната?

Дали се отвора прозорец за крај на војната во Украина? Дипломатските активности во последните денови сугерираат дека преговорите влегуваат во клучна фаза, откако беше потврдено дека украинскиот претседател Володимир Зеленски ќе има средба со американскиот претседател Доналд Трамп во Флорида.

Средбата, која според украински извори ќе се одржи во недела во резиденцијата Мар-а-Лаго, се смета за сериозен сигнал дека страните се поблиску од кога било до можен мировен договор. Трамп претходно нагласи дека нема да се сретне со Зеленски доколку не постои реална шанса за конкретен напредок.

„Работиме без пауза. Веќе договоривме состанок на највисоко ниво со претседателот Трамп и очекуваме важни одлуки уште пред Нова година“, напиша Зеленски на платформата X, откако бил информиран од главниот украински преговарач Рустем Умеров.

Претседателската средба доаѓа по интензивен викенд на разговори во Флорида, каде советниците на Трамп – Стив Виткоф и Џаред Кушнер – оствариле контакти со претставници од Украина и Русија. Овие разговори се дел од серија средби што траат повеќе од два месеци.

Висок американски функционер ги оцени разговорите со украинската и руската страна како „конструктивни“, додавајќи дека во последните две недели е постигнат поголем напредок отколку во текот на целата мината година.

„Стигнавме далеку со двете страни. Целта е конечно да се движиме кон решение“, изјави истиот извор.

Контактите продолжиле и за време на Божиќ. Зеленски во четврток разговарал со Виткоф и Кушнер, по што изрази надеж дека договорените идеи ќе придонесат за крај на конфликтот.

Според информации од двете земји, поголемиот дел од рамката на договорот меѓу САД и Украина веќе е усогласена, вклучувајќи и безбедносни гаранции што би ги добил Киев од САД и европските партнери. Американската администрација наводно е подготвена таквите гаранции, базирани на принципите на Член 5 од НАТО, да ги достави до Сенатот.

Зеленски претходно изјави дека секој нов напад од Русија би резултирал со воен одговор и повторно активирање на санкциите. Сепак, клучни отворени прашања остануваат – меѓу нив и управувањето со нуклеарната централа во Запорожје, како и статусот на регионот Донбас.

Русија инсистира на целосна контрола врз Донбас, додека американскиот предлог предвидува дел од спорните територии да станат демилитаризирана економска зона. Зеленски пак истакнува дека евентуалните територијални отстапки можат да бидат прифатени само со одобрување од граѓаните на референдум.

За таа цел се разгледува и можен прекин на огнот. Додека Украина предлага примирје од 60 дена, Русија наводно бара пократок рок. Иако Москва претходно се противеше на прекин на огнот пред финализирање на договорот, американски извори тврдат дека ставот сега е омекнат.